Demajagua: Ulusal kurtuluşun tohumları
10 Ekim 1868’de, Demajagua şeker fabrikasında Carlos Manuel de Céspedes, Küba’nın bağımsızlığı için silahlı mücadeleyi başlattı. Bu ayaklanma sadece askeri bir olay değildi: cesaret ve özverinin sembolü haline geldi; her Kübalının saygıyla anması gereken canlı bir tohum oldu.
1868 yılının Ekim ayında Demajagua, Manzanillo bölgesinde bulunan eski bir şeker fabrikasıydı; on caballería’dan biraz fazla şeker kamışı tarlası, bir damıtma kazanı, iki tren ve 30 caballería gücünde bir İngiliz buhar makinesine sahipti. Guacanayabo Körfezi kıyısındaki bu şeker kamışı tarlasında, On Yıllık Savaş’ı başlatan ayaklanma gerçekleşti.
San Miguel del Rompe’deki toplantıda ayaklanmanın tarihi 14 Ekim 1868 olarak kararlaştırılmıştı. Ancak 8 ve 9 Ekim tarihlerinden itibaren, Bayamo’lu toprak sahibi Carlos Manuel de Céspedes’in evi, Manzanillo’lu isyancıların karargahına dönüştürülmüştü.
Gizemli bir telgraf onları tehdit ediyordu: “Don Carlos Manuel de Céspedes’i, Don Francisco Vicente Aguilera’yı, Don Perucho Figueredo’yu ve devrim başlatmak istediğini bildiğimiz tüm isyancıları derhal tutuklayın.”
Telgrafçı Ismael de Céspedes y Yero, Carlos Manuel’in akrabası olarak, bu tehdidi fark etti ve alarm verdi. Kaybedecek zaman yoktu: tarih öne alınmalıydı.
9 Ekim gecesi, Candelaria Acosta Fontaigne gözünü bile kırpmadı. Elinde hayatının en büyük görevi vardı: Vatan’ın ilk bağımsızlık haykırışına öncülük edecek sancağı dikmek.
10 Ekim sabahı, şeker fabrikasının çanı şeker kamışı hasadı için değil, isyan için çaldı. Sancağı çoktan şeker kamışı tarlalarının üzerinde dalgalanıyordu. Vatanseverler ve köleler sancağın gölgesinde toplandılar. Céspedes, demirci ocağı gibi gür sesiyle kölelerini özgür ilan etti ve onları Küba’nın bağımsızlığı için savaşmaya davet etti; ardından 10 Ekim Bildirisi’ni okudu.
Ardından, yüz kadar adamın başında Yara’ya doğru yola çıktı. Orada, Demajagua’da olduğu gibi, bağımsızlığı ilan etti ve ayaklanmanın nedenlerini açıkladı.
11 Ekim’de ilk çatışma yaşandı. Deneyimsiz Küba birlikleri yenilgiye uğradı, ancak cesaretleri kırılmadı. Yeniden toparlanmayı başardılar ve 20 Ekim’de Bayamo’nun ele geçirilmesinde başrolü üstlendiler. O gün, bağımsızlık coşkusunun ortasında, Milli Marş’ın notaları ilk kez söylendi; bu tarihi Küba Kültür Günü olarak kutluyoruz.
Küba, 10 Ekim 1868’den sonra bir daha asla eskisi gibi olmadı. Bu olay, bağımsızlığa ve egemen bir cumhuriyet kurma arzusuna giden yolu açtı. İsyan ve direnişin sembolü olan Demajagua, bugün olduğumuz şeyin kaderini şekillendirdi.
Granma - Anaisis Hidalgo Rodríguez
Poste similare
